Nợ đọng BHXH đã thành phổ biến

Theo BHXH tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (BRVT), hiện số nợ tồn đọng, kéo dài của các DN làm ăn kém hiệu quả trên địa bàn tỉnh trên 14 tỉ đồng. Điển hình trây ỳ vẫn là những gương mặt quen thuộc từng bị Báo Lao Động phanh phui từ lâu như Cty Tramatsuco (5 tỉ đồng), Cty CP SXTM Long Hưng (1,7 tỉ đồng), Cty CP An Phát (hơn 900 triệu đồng), Cty CP ĐTTM Kiến Hưng (2,7 tỉ đồng)...

Chưa hết, theo BHXH tỉnh, còn xuất hiện nhiều Cty cố tình không đóng BHXH như Cty TNHH Tân Á Châu, TNHH Hoàng Lâm, TNHH TM-DV-KT Trường Thành, Cty CP Ánh Dương...

Nhiều Cty trốn tránh nộp BHXH bằng chiêu thức như khai man số lao động, hạ thấp quỹ lương; thậm chí, chiếm dụng số tiền đóng BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT) của người lao động để sử dụng vào mục đích khác (điển hình là Tramatsuco).

Chế tài: Quyền này "đụng" luật kia

Theo quy định thì người lao động hoặc BHXH đại diện có thể khởi kiện doanh nghiệp nợ đọng ra toà phân xử. Tuy nhiên, theo ông Trần Duy Hưng (GĐ BHXH tỉnh BRVT) thì: "Chưa có trường hợp kiện tụng nào ở BRVT từ trước đến nay, mặc dù rất... bức xúc". 

BHXH có quyền xử phạt hành chính với doanh nghiệp vi phạm? Theo ông Nguyễn Hoàng Chi (Chánh thanh tra Sở LĐTBXH), thực tế các doanh nghiệp có tư tưởng thà chịu phạt để tiếp tục nợ. Nguyên nhân bởi mức xử phạt của cấp cơ sở chỉ đến 20 triệu, so với trả món nợ hàng trăm đến hàng tỉ đồng thì cái nào hơn?

BHXH tỉnh BRVT cũng liên tục có kiến nghị với UBND tỉnh có biện pháp mạnh, như tạm đình chỉ kinh doanh nếu cố tình vi phạm. Tuy nhiên, tình trạng "cố tình" ở BRVT vẫn chưa giảm, trong khi chưa thấy một DN nào bị đình chỉ cả.

Biện pháp được xem là hữu hiệu nhất đã được Thủ tướng cho phép tại Quyết định 02, BHXH Việt Nam quy định tại quyết định 722 ngày 26.5.2003: BHXH tỉnh, huyện có quyền yêu cầu kho bạc, ngân hàng trích từ tài khoản của cơ quan, đơn vị chuyển vào tài khoản của cơ quan BHXH khoản tiền phải nộp BHXH (kể cả tiền lãi do chậm nộp), mà không cần có sự chấp nhận thanh toán của cơ quan, đơn vị?

Ông Đặng Hồng Tuấn (Trưởng phòng kiểm tra BHXH tỉnh BRVT) cho biết, BHXH tỉnh cũng đã từng yêu cầu, nhưng ngân hàng chưa thực hiện vì nhiều lý do. Trong đó, vướng mắc nhất là quy định này trái với Luật Ngân hàng.

Bà Phạm Thị Hữu Thành (Phó GĐ BHXH tỉnh BRVT) khẳng định, chính chế tài xử phạt chưa đồng bộ, chưa đủ mạnh và tính pháp lý chưa nghiêm, nên vẫn chưa giải quyết dứt điểm tình trạng các đơn vị nợ đọng, nợ dây dưa kéo dài. Điều này đồng nghĩa với việc giải quyết tranh chấp lao động sẽ còn là chặng đường gian nan. 

Quảng Nam: Gần 6.000 giáo viên không có BHXH, BHYT Tin từ HĐND tỉnh ngày 16.12: Hiện có 5.943 giáo viên mầm non không được đóng bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế, trong đó 193 người là cán bộ quản lý. Nguyên nhân, do số giáo viên này không được ký hợp đồng lao động dài hạn. Tình trạng trên khiến các giáo viên mầm non vốn thu nhập thấp lại không được hưởng bất cứ chế độ trợ cấp nào, kể cả nhiều người công tác lâu năm đến tuổi nghỉ hưu. T.T.Thư